Cúng động thổ

Cúng động thổ là một phần công việc cần thiết trong quy trình xây dựng nhà. Nhà nào cũng phải cúng động thổ. Đó là tập quán xây dựng của người phương Đông, trong đó có Việt Nam. Yêu cầu là làm sao việc cúng động thổ được đơn giản, tránh những thủ tục ruờm rà mang tính dị đoan. Dưới đây là một số hướng dẫn cụ thể và chung nhất cho việc này đê bạn đọc tham khảo.
– Kê hàn thờ: Bàn thờ kê ở ngoài trời, đặt tại Tâm đất, hướng vể Tây Bắc hoặc về phương Sinh khí hoặc Thiên y so với mệnh quái chủ nhà (xem bản đồ Trạch quẻ ở Phụ lục 3.). Thí dụ: Chủ nhà sinh năm 1954 thuộc mệnh quái Khảm thì dùng Khảm trạch. Đặt bản đồ Khảm trạch vào tâm bản thờ, xoay cho trục Tý Ngọ trùng với trục hướng Bắc Nam của kim La bàn. Xoay bàn thờ trông về hướng có Du niên Sinh khí hoặc Thiên y trên Bản đồ Khảm trạch. Đối với những khu công trình có diện tích lớn thì nên đặt bàn thờ ở Tâm đất của toàn khu. Việc cúng lễ thường theo phong tục từng vùng [92], nhưng cần đơn giản, miễn là lòng phải thành.

– Đổ lễ: Cần có hương, đãng (lửa châm được hương), nước, rượu, xôi, thịt, hoa, trái cây, trầu cau, gạo muối, tiền vàng mã, tiền thật. Đồ lễ không cần quá nhiều và quá to tát, chỉ cần có đủ thành phần nêu trên. Cúng xong thì hoá tiền vàng mã, tiền thật coi là “lộc” của lễ, sử dụng bình thường.
– Lời khấn: Đối với mọi buổi cúng lễ, khi khấn tâm phải thành. Tâm chưa thành thì chưa lễ. Còn lời khấn thì không cần quá cầu kỳ. Có thể khấn nôm theo tâm ý của mình cũng được. Hiện có nhiều tài liệu phân phát trên thị trường nêu những bài khấn rất cầu kỳ phức tạp khó hiểu, nặng tính dị đoan, làm cho người dân không biết đâu mà lần. Bạn đọc nên hiểu, cái quan trọng nhất khi khấn động thổ là lời khấn xuất phát từ tâm thành của chủ nhà. Khi khấn động thổ thì kính cáo đến các quan Thần linh, Thần long mạch, Thổ công quản khu đất động thổ. Nếu mời được nhà sư hoặc thày cúng đến làm lễ thì càng tốt, không có thì cũng không sao. Chủ nhà cứ thành tâm mà tự khấn, cầu xin cái mà mình mong muốn như: xin phép được động thổ vào giờ nào, xin được sự trợ giúp cho việc xây dựng nhà được thuận lợi, an toàn vv… Nếu mượn tuổi người khác để làm nhà thì khi khấn xin động thổ nhất thiết người cho mượn tuổi phải có mặt. Chủ nhà cần kính cáo rõ họ và tên, nãm sinh của người cho mượn tuổi, và xin được chấp nhận.

– Động thổ: Cuốc vào các vị trí móng nhà thuộc các hướng đã chọn ở trên. Mỗi vị trí cuốc khoảng 3- 5 nhát cuốc. Chủ nhà tự tay bổ nhát cuốc. Nếu mượn tuổi thì người cho mượn tuổi tự tay bổ nhát cuốc, chủ nhà không làm việc này. Cuốc xong nên tiến hành đào móng ngay. Việc xây móng có thể làm lúc nào cũng được. Khi động thổ một khu đất rộng cho một cụm công trình, mà lại cần có đại diện các cơ quan chức nàng tham gia động thổ thì có thể đặt tượng trưng hộc cát động thổ. Nhưng trong giờ động thổ đã chọn, chủ đầu tư vẫn phải tự tay bổ mấy nhát cuốc vào các vị trí đã chọn để động thổ. Khi đó coi cả khu đất như một móng nhà, hoặc có thể chọn móng của một công trình chính để động thổ. Sau này, mỗi khi khởi công hạng mục công trình nào thì cũng nên có lễ động thổ cho công trình đó.