Kỹ thuật chống nồm cho nhà

1. Khái niệm
Nồm là hiện tượng hơi nước trong không khí bị ngưng tụ thành nước trên bề mặt nền nhà hoặc đồ vật. Hiện tượng này chỉ gặp ở các công trình ở miền Bắc nước ta trong thời gian vào khoảng tháng 2 âm lịch hàng năm. Nước đọng thành dòng trên mặt nền. Cũng có thể đọng nước trên mặt tường ốp đá, ốp gạch men sứ, thậm chí trên cả mặt bàn, mặt thành tủ gỗ.
2. Điều kiện có nồm
Để có nồm cần có 2 điều kiện sau đây:
Độ ẩm không khí cao, thường trên 90% hoặc bão hoà;
Nhiệt độ bề mặt nền thấp dưới nhiệt độ đọng sương.
Một khi nhiệt độ bề mặt nền xuống dưới nhiệt độ đọng sương thì hơi nước trong không khí sẽ ngưng đọng trên mặt nền. Trong những ngày có nồm, thường mặt nền thấm lạnh trong đêm. Đến ban ngày, trời trở nên ấm hơn nhưng mặt nền thì vẫn rất lạnh, tạo điều kiện cho hơi nước trong không khí nhanh chóng ngưng đọng trên bể mặt nền nhà. Nếu vật liệu lát nền là loại hút nước (như gạch xây đất sét nung, gạch lá nem) thì ta sẽ không thấy nước đọng trên mặt nền, chỉ thấy nền nhà ẩm hơn. Ngược lại nền lát đá, gạch gốm tráng men, gạch hoa xi măng, là những loại ít hút nước, ta thấy rõ nước ngưng tụ thành dòng trên mật nền. Nhiều khi còn thấy nước ngưng tụ trên mặt bàn gỗ được đánh bóng, hay trên mặt tường ốp gạch men sứ. Điều này thường xảy ra vào ngày có không khí bão hoà hơi nước. Khi đó nhiệt độ không khí cũng chính là nhiệt độ đọng sương.
3. Biện pháp hạn chế nồm
Để hạn chế nồm thì cần phải loại trừ được 1 trong 2 điều kiện có nồm nêu trên. Có thể thực hiện các giải pháp sau đây:
– Giảm độ ẩm không khí: Điều này chỉ có thể thực hiện bằng cách đóng kín cửa và đặt máy hút ẩm hoặc máy điều hoà chạy liên tục trong phòng. Như vậy sẽ tốn kém cho chi phí điện năng.
– Giữ cho nhiệt độ mặt nền ngang với nhiệt độ không khí: Bản chất của giải pháp là cách nhiệt nền nhà bằng vật liệu cách nhiệt, sao cho nhiệt độ thấp dưới đất trong đêm không lên tới mặt nền, do đó nhiệt độ mặt nền tương đương với nhiệt độ không khí trong nhà. Như vậy nhiệt độ mặt nền thường cao hơn nhiệt độ đọng sương. Vào những ngày có độ ẩm bão hoà thì nhiệt độ nền và nhiệt độ không khí tương đương nhiệt độ đọng sương. Khi đó lượng nước ngưng tụ trên mặt nền cũng sẽ không nhiều.
Vật liệu cách nhiệt có thể là vật liệu rời như xỉ hạt, sỏi keramzit, vật liệu tấm như bê tông nhẹ, tấm xốp polystyrene v.v… Độ dày cách nhiệt cần thiết của vật liệu có thể lấy theo Bảng 5.1. Yêu cầu của giải pháp là giữ cho độ ẩm vật liệu cách nhiệt dưới nền luôn không quá 12%. Muốn vậy phải cách ẩm và cách nước hoàn toàn với nền đất. Sơ đồ cấu tạo cách nhiệt nền thể hiện ở Hình 5.21. Cụ thể như sau:
Trên lớp bê tông lót nền ta láng một lớp vữa xi măng cát mác 80 đánh màu kỹ. Chú ý láng vén cả lên chân tường xung quanh. Lớp láng này sẽ giữ cho độ ẩm cao của nền đất không làm ảnh hưởng đến độ ẩm vật liệu cách nhiệt. Trên lớp vữa láng đổ một lớp vật liệu cách nhiệt có chiều dày h nêu trong Bảng 5.1, đầm chặt. Trên lớp vật liệu cách nhiệt phủ kín bằng một lóp vải nilon áo mưa rồi lát gạch trang trí. Lớp vải nilon có tác dụng ngăn cho vữa lát không làm ẩm vật liệu cách nhiệt.
Thực tế ứng dụng vào công trình cho thấy giải pháp cách nhiệt nền nêu trên có thể giảm được nồm khoảng trên 80%. Không thể có giải pháp loại trừ nồm đến 100%, vì vào những ngày không khí bão hoà hơi nước thì hiện tượng nước ngưng đọng trên bề mặt nển hay đồ vật vẫn luôn xảy ra. Do đó giải pháp trên được gọi là giải pháp hạn chế nồm, chứ không gọi là giải pháp chống nồm.
Giải pháp đơn giản sau đây cũng có khả năng hạn chế có hiệu quả hiện tượng nồm trên mặt nền:
Trên nền đất trải một lớp nilon áo mưa để ngăn nước hoặc hơi ẩm từ dưới đất. Sau đó lát một lớp gạch xây đất sét nung non (gạch loại C) bằng vữa tam hợp xi măng+ VÔÍ+ cát. Xong lát tiếp gạch trang trí lên trên. Giải pháp này cũng hạn chế được khoảng 70% nồm.

 Kỹ thuật chống nồm cho nhà 1

Đơn giản nhất là lát gạch trang trí bằng gạch lá nem 30x30cm. Gạch này vừa có tính cách nhiệt với nền đất, vừa hút nước nên không có nước ngưng tụ trên mặt nền vào những ngày nồm. Khi đó không cần phải có giải pháp cấu tạo đặc biệt để hạn chế nồm cho nền. Nếu dưới lớp lát là một lóp lót nền bằng gạch đất sét nung non thì rất tốt.
Bạn đọc có thể tham khảo Tiêu chuẩn TCXDVN 230: 1999 [77], trong đó có hướng dẫn giải pháp cách nhiệt nền bằng vật liệu cách nhiệt và tầng đệm không khí.
Chú thích-. Đối với những nền nhà đang bị nồm thì cách hạn chế nồm đon giản là đóng kín các cửa trong những ngày nồm để hạn chế hơi ẩm vào trong phòng.